Co-regulatie toepassen bij peuters: zo help je je kind omgaan met emoties

Co-regulatie toepassen bij peuters: zo help je je kind omgaan met emoties

Wat is co-regulatie?

Co-regulatie betekent dat jij als ouder je peuter helpt om emoties te reguleren, omdat hij of zij dat nog niet zelfstandig kan. Jonge kinderen hebben nog geen volledig ontwikkeld brein om heftige gevoelens zoals boosheid, frustratie of verdriet zelf te sturen. Ze lenen als het ware jouw rust, woorden en nabijheid om weer in balans te komen.

Co-regulatie is dus geen “toegeven” aan gedrag, maar het bieden van emotionele veiligheid. Vanuit die veiligheid kan je kind leren.

Waarom peuters jouw regulatie nodig hebben

Het brein van een peuter is volop in ontwikkeling. Het deel dat verantwoordelijk is voor impulscontrole en emotieregulatie (de prefrontale cortex) is nog lang niet rijp. Wat wél al sterk aanwezig is, is het emotionele brein.

Dat betekent:

• Je peuter voelt emoties intens

• Hij kan ze nog niet overzien of verwoorden

• Zelf kalmeren lukt vaak nog niet

Door jouw rustige aanwezigheid leert je kind stap voor stap:
“Emoties zijn oké, en ik kan ermee omgaan.”

Signalen dat je kind ontregeld is

Ontregeling ziet er bij peuters vaak anders uit dan bij volwassenen. Je kunt denken aan:

• Driftbuien of huilen zonder duidelijke reden

• Schreeuwen, slaan of dingen gooien

• Niet luisteren of juist helemaal “bevriezen”

• Overmatig lachen of druk gedrag

• Zich terugtrekken of jou wegduwen

Belangrijk om te onthouden: dit is geen onwil, maar onmacht.

Voorkomen kan niet altijd, maar door regelmatig bij je kind in te checken en bewust aanwezig te zijn haal je al heel wat scherpe randjes voor je kind er vanaf. 

Praktische manieren om te co-reguleren

Co-regulatie hoeft niet ingewikkeld te zijn. Kleine, bewuste acties maken al een groot verschil:

• Blijf zelf zo rustig mogelijk (je ademhaling is hierin cruciaal)

• Ga op ooghoogte en maak zacht contact

• Benoem wat je ziet:
  “Ik zie dat je heel boos bent.”

• Erken het gevoel, zonder het gedrag goed te keuren
  “Boos zijn mag, slaan doet pijn.”

• Gebruik korte zinnen – bij ontregeling kan je kind lange uitleg niet verwerken

• Bied nabijheid: een knuffel, hand vasthouden of gewoon naast je laten zitten

Voorbeelden uit het dagelijks leven

Voorbeeld 1: driftbui in de supermarkt
Je kind huilt omdat het geen snoep krijgt.
In plaats van: “Hou op, iedereen kijkt!”
Zeg je:
“Je bent boos omdat je dat snoep wilt. Dat snap ik. We kopen het nu niet. Ik ben bij je.”

Voorbeeld 2: woede bij aankleden
Je peuter wil zijn jas niet aan.
Je benoemt:
“Je wilt nog niet naar buiten. Dat is lastig.”
Je helpt hem ademhalen en wacht even voordat je verder gaat.

Wat NIET werkt

Sommige reacties zijn begrijpelijk, maar helpen je kind niet reguleren:

• Straffen tijdens een driftbui

• Zeggen: “Doe normaal” of “Het valt wel mee”

• Negeren van emoties

• Dreigen of beschamen

• Te veel praten of uitleggen tijdens ontregeling

Deze reacties zorgen er vaak voor dat emoties juist groter worden.

Emotiekaartjes

Emotiekaartjes zijn een fijne, laagdrempelige manier om gevoelens bespreekbaar te maken. Je kunt ze gebruiken:

• Op rustige momenten

• Om emoties te benoemen

• Als hulpmiddel bij terugkerende situaties

Door emoties visueel te maken, help je je kind woorden te geven aan wat er vanbinnen gebeurt.

👉 Tip: leg de kaartjes op ooghoogte of gebruik ze tijdens een vast moment op de dag.

Klik hier voor onze emotie kaartjes 

Boeken over emoties

Boeken zijn een krachtig hulpmiddel bij co-regulatie. Enkele populaire thema’s:

• Boosheid en frustratie

• Verdriet en angst

• Vriendschap en grenzen

Denk aan prentenboeken waarin emoties herkenbaar worden uitgebeeld zoals deze: